تدابیر طب سنتی برای فصل بهار

دکتر سید ابوالفتح شیرمردی با اشاره به اینکه مزاج فصل بهار گرم و تر است، اظهار کرد: فصل بهار بهترین و معتدل‌ترین فصل در میان فصول چهارگانه است. هوا در بهار به تدریج گرم می‌شود و سرما و تری زمستان به تحلیل می‌رود.

وی افزود: در فصل زمستان به علت سرمای حاکم، مواد و اخلاط زائد در بدن منجمد شده و باقی می‌مانند. در بهار که هوا کم کم گرم می‌شود، این مواد زاید به تدریج ذوب شده و اظهار وجود می‌کنند و به حرکت در می آیند و به همین دلیل بروز دمل‌ها و جوش‌های پوستی در این فصل شدت می‌یابد.

شیرمردی ادامه داد: راه‌های متعددی برای خروج و یا به اصطلاح طبی استفراغ این مواد از بدن وجود دارد که از میان آن‌ها فصد، اسهال و قی در فصل بهار تحت نظر پزشک طب سنتی توصیه می‌شود.

وی خوردن غذاهای شور و غلیظ، ترشی‌ها، گوشت، سیر و پیاز، نوشیدن آب ناشتا را از پرهیزات غذایی فصل بهار عنوان و تصریح کرد: توصیه می‌شود در این فصل خوراکی‌های لطیف همچون گوشت پرندگان و تخم‌مرغ عسلی و نوشیدن شربت رضوی و شربت‌های خنک مثل شربت غوره، انار و سکنجبین مصرف شود.

این محقق طب سنتی ادامه داد: در بهار ورزش معتدل توصیه می‌شود ولی ورزش شدید چون باعث گرمی بسیار و روان شدن و تحریک اخلاط و تحلیل زیاد است توصیه نمی‌‎شود؛ همچنین ورزش کم هم که موجب تحلیل مواد زاید نشود پسندیده نیست پس بهتر است که ورزش در بهار آرام و طولانی مدت باشد تا تحلیل بیشتر از گرمی ایجاد کند.

وی تاکید کرد: در ماه های ابتدایی بهار به علت اینکه خون در هیجان است و به سمت بالا و مغز بیشتر حرکت می‌کند، ممکن است فرد دچار غلیان احساسات و یا خشم و عصبانیت بشود. اما در فصل بهار باید از خشم شدید و شادی ناگهانی و بسیار پرهیز کرد زیرا این‌ها هر دو مهیج اخلاط هستند و چون خاصیت خود فصل نیز هیجان و حرکت اخلاط است، عوامل تشدید کننده این موضوع ممکن است باعث آسیب رساندن به فرد شوند به همین دلیل لازم است مغز و اعصاب را تقویت کرد.

شیرمردی اضافه کرد: اطبای پیشین برترین استفراغ در فصل بهار را استفراغ خون می‌دانستند که توسط انجام عمل حجامت و در برخی موارد فصد قابل اجرا است. البته توجه به این نکته لازم است که این اعمال تنها در موارد خاص و تنها با تشخیص و تجویز پزشک با تجربه، زبر دست و مسلط بر طب سنتی باید انجام شوند و اقدام به آن‌ها به طور خودسرانه یا بدون بررسی‌های لازم می‌تواند موجب عوارض سختی شود.

وی گفت: اطبای کهن به مردم سفارش می‌کردند که حتما در آغاز بهار، پیش از انبساط و تخلخل اخلاط و پر شدن رگ‌ها و اندام‌ها از آن، بدن را از اخلاط بد پاک کنند. بهترین زمان شروع پاک‌سازی بهاره از روزهای نخست فروردین‌ ماه آغاز می‌شود و اندام‌های هدف در پاکسازی بهاره کبد، کلیه‌ها و روده‌ها هستند.

این محقق طب سنتی با بیان اینکه شاید حجامت برای تمامی افراد لازم نباشد، تاکید کرد: انجام حجامت باید با رعایت موازین بهداشتی و استفاده از وسایل استریل تحت نظر پزشک طب سنتی انجام شود  زیرا ممکن است در صورت انجام حجامت توسط افراد غیرمتخصص موجب انتشار بیماری‌ها و عفونت‌ها شود و در این خصوص هیچ تضمینی وجود ندارد.

شیرمردی در پایان خونگیری (رگ زدن و حجامت(،تخلیه و تصفیه مزاج به ویژه قی کردن و استفاده از مسهلات، پرهیز از نوشیدنی‌های گرمی‌بخش و بسیار رطوبت‌آور، دوری جستن از غذاهای مولد خون و کم کردن مصرف انواع گوشت، استعمال غذاهای سرد که اخلاط را ساکن و آن‌ها را غلیظ کرده و رقت آن‌ها را تعدیل می‌کند، استفاده از نوشیدنی‌ها و رب‌های فرونشاننده گرما مانند شربت ریواس، عرق کاسنی، شربت زرشک و غوره و رب غوره و شربت نارنج و لیمو و به، پرهیز از مصرف مواد گرم و تلخ و تند و شور و تیز و پرهیز از مصرف آب با معده خالی و ناشتا را از تدبیر کاربردی مهم برای فصل بهار برشمرد.

منبع: ایسنا